Lekcja 9: Czasownik nieregularny IŚĆ i czas przyszły bliski

Czasownik nieregularny: IŚĆ

ALLER – iść, jechać

1. Je vais 2. Tu vas 3. Il/Elle va

1. Nous allons 2. Vous allez 3. Ils/Elles vont

le futur proche (czas przyszły bliski)

Czas przyszły bliski, jak sama nazwa wskazuje, będzie mówił o czynnościach, które zostaną wykonane w niedalekiej przyszłości. Tworzymy go w bardzo prosty sposób. Podmiot + czasownik iść odmieniony w czasie teraźniejszym + bezokolicznik:

S ne ALLER (au présent) pas + infinitif

Przykłady:

Je vais prendre la douche. – dosł. Idę wziąć prysznic. 

Tu vas achter cette moto. – Kupisz ten motocykl.

Ce soir, nous allons nous réposer. – Będziemy odpoczywać dziś wieczorem.

Il ne va pas danser. – On nie będzie tańczył.

Elles ne vont pas s’amuser ? – One nie będą się bawić?

Lekcja 7: Czasownik MIEĆ, liczebniki i rodzina

Czasownik nieregularny: MIEĆ

AVOIR – mieć

1. J’ai 2. Tu as 3. Il/Elle a

1. Nous avons 2. Vous avez 3. Ils/Elles ont

Uwaga #1: w liczbie mnogiej występuje łączenie międzywyrazowe, czyli czytamy kolejno: [nuzawą], [wuzawe], [ilzą/elzą].

Rodzina (famille)

babcia – grand-mère (f) / mamie

bliźniak – jumeau (m)

bliźniaczka – jumelle (f)

brat – frère (m)

bratanek/siostrzeniec – neveu (m)

bratanica/siostrzenica – nièce (f)

chrzestny – parrain (m)

chrzestna – marraine (f)

ciocia – tante (f)

córka – fille (f)

dziadek – grand-père (m) / papi

dziadkowie – grands-parents (m pl)

dziecko – enfant (m)

kuzyn(ka) – cousin(e)

mama – mère (f) / maman

mąż – mari (m)

pra… – arrière-…  

rodzice – parents (m pl)

siostra – soeur (f)

szwagier – beau-frère (m)

szwagierka – belle-soeur (f)

syn – fils (m)

synowa – belle-fille (f)

tata – père (m) / papa

teściowa/macocha – belle-mère (f)

teść/ojczym – beau-fils (m)

wdowa – veuve (f)

wdowiec – veuf (m)

wnuczka – petite-fille (f)

wnuk – petit-fils (m)

wnuki – petits-enfants (m pl)

wujek – oncle (m)

zięć – beau-fils (m)

żona/kobieta – femme (f) [fam]

Uwaga #2: w nawiasie podany jest rodzaj danego rzeczownika. f oznacza rodzaj żeński, m męski, a pl liczbę mnogą.

Uwaga #3: warto zauważyć, że nie trzeba się uczyć na pamięć nazwy każdego członka rodziny. Wnuk to np. mały syn, wnuczka to mała córka, szwagier to ładny brat, teściowa to ładna mama itd.

Uwaga #4: babcia stanowi wyjątek. Babcia to duży mama, babcie to duzi babcie, tłumacząc dosłownie. W tym konkretnym przypadku nie uzgadniamy słowa grand z rodzajem, tak jak w przypadku wnuków czy teściów.  

Liczebniki (adjectifs numéraux)

0             zéro                              -

1            un/une                          premier/première

2            deux                            deuxième/second(e)

3             trois                             troixième

4            quatre                          quatrième

5             cinq                             cinquième

6             six                               sixième

7            sept                             septième

8            huit                              huitième

9             neuf                             neuvième

10           dix                               dixième

11           onze                             onzième

12           douze                           douzième

13           treize                            treizième

14           quatorze                       quatorzième

15           quinze                          quinzième

17           dix-sept                                    dix-septième

18           dix-huit                         dix-huitième

19           dix-neuf                        dix-neuvième

20           vingt                             vingtième

21           vingt et un(e)                vingt et unième

22           vingt-deux                    vingt-deuxième

30           trente                            trentième

40           quarante                       quarantième

50           cinquante                     cinquantième

60           soixante                       soixantième

70           soixante-dix                  soixante-dixième

71           soixante et onze           soixante et onzième

72           soixante-douze             soixante-douzième

80           quatre-vingt                  quatre-vingtième

81           quatre-vingt-un              quatre-vingt-unième

90           quatre-vingt-dix             quatre-vingt-dixième

91           quatre-vingt-onze          quatre-vingt-onzième

100         cent                              centième

101         cent un                         cent unième

110         cent dix                        cent dixième

200         deux cents                   deux centième

1000       mille                             millième

Przykłady:

Mam 2 synów. – J’ai deux fils.

Masz 3 braci i jedną siostrę. – Tu as trois frères et une soeur.

On ma 5 kuzynów. – Il a cinq cousins.

Ona ma 8 kuzynek. – Elle a huit cousines.  

Mamy 4 wnuków. – Nous avons quatre petits-fils.

Macie 7 wnuczek. – Vous avez sept petites-filles.

Oni mają 9 dzieci. – Ils ont neuf enfants.

One mają 2 babcie. – Elles ont deux grands-mères. 

Lekcja 6: Czasownik nieregularny BYĆ, nazwy narodowości i zawodów

Czasownik nieregularny: BYĆ

ÊTRE – być

1. Je suis 2. Tu es 3. Il/Elle est

1. Nous sommes 2. Vous êtes 3. Ils/Elles sont

Uwaga: w drugiej osobie liczby mnogiej występuje łączenie międzywyrazowe, czyli czytamy [wuzet]. Łączenie to występuje również po orzeczeniu, gdy następny wyraz rozpoczyna się na samogłoskę lub nieme h. Dzieje się tak w pierwszej i trzeciej osobie obu rodzajów.  

to = ce/c’

c’est – to jest

ce sont – to są

être + nationalité (być + narodowość)

Po czasowniku być nazwę narodowości piszemy małą literą, gdyż traktujemy to jako przymiotnik.

Zapamiętajmy: być (kim/czym) + przymiotnik

Je suis polonaise. – Jestem Polką.

Tu es polonais. – Ty jesteś Polakiem.

Il est belge. – On jest Belgiem.

Elle est aussi belge.  – Ona jest Belgijką.

Nous sommes français. – My jesteśmy Francuzami.

Vous êtes françaises. – Wy jesteście Francuzkami.

Ils sont canadien. – Oni są Kanadyjczykami.

Elles sont canadiennes. – One są Kanadyjkami.

Gdy jednak orzeczenie wymaga innego przypadku, nazwę narodowości piszemy wielką literą.

Ce sont (kto/co – mianownik) les Allemands – To są Niemcy.

Je vois (kogo/co – biernik) quelques Polonais.  – Widzę kilku Polaków.

Il n’aime pas (kogo/czego) les Russes. – Nie lubi Rosjan.

Uzgadnianie liczby i rodzaju:

Liczba mnoga – z tym nie powinno być większego problemu. Na końcu dodajemy po prostu literę s, chyba że wyraz rodzaju męskiego już jest na nią zakończony.

Rodzaj żeński – z tym może być więcej problemów. Z reguły na końcu wyrazu dodajemy literę e, chyba że wyraz rodzaju męskiego już jest na nią zakończony (wtedy zmieniamy ewentualnie rodzjnik). Wyjątkiem są wyrazy zakończone na - en/on/an, w takim przypadku podwajamy n i końcówka ma postać - enne/one/anne (wyjątek: musulman – musulmane).  

être + profession (być + zawód)

Je suis architecte. – Jestem architektem.

Tu es coiffeur. – Jesteś fryzjerem.

Il est cuisinier. – Jest kucharzem.

Elle est chanteuse. – Jest piosenkarką.

Nous sommes professeurs. – Jesteśmy nauczycielami.

Vous êtes médecins. – Jesteście lekarzami.

Ils sont informaticiens. – Są informatykami.

Elles sont ingénieurs. – One są inżynierami.

Uwaga: mimo że nazwy zawodów są rzeczownikami, w przypadku być + zawód nie stawiamy rodzajnika przed nazwą zawodu (o rodzajnikach będzie później).

Uzgadnianie liczby i rodzaju:

Liczba mnoga – na końcu dodajemy po prostu literę s, chyba że wyraz rodzaju męskiego już jest na nią zakończony.

Rodzaj żeński:

eur → euse

teur → trice (wyjątki: chanteur – chanteuse, acheteur – acheteuse)

er → ère

en/on/an → enne/one/anne (partisan – partisane)

le professeur → la professeur

le médecin → la médecin

le chauffeur → la chauffeur

w zawodach zakończonych na e zmieniamy tylko rodzajnik

W kolejnym poście ćwiczenia i więcej słownictwa związanego z narodowościami i zawodami. 

Lekcja 5: Czasowniki regularne II grupy, przeczenie i szyk wyrazów w zdaniu

Czasowniki regularne II grupy

Bezokolicznik czasowników II grupy ma końcówkę - ir [ir]. Czasowniki II grupy w czasie teraźniejszym trybu oznajmującego mają następujące końcówki:

-is [i], - is [i], -it [i], -issios [isą], -issez [ise], -issent [is]. 

FINIR – kończyć

1. Je finis 2. Tu finis 3. Il/Elle finit

1. Nous finissons 2. Vous finissez 3. Ils/Elles finissent

Uwaga #1: Jest wiele czasowników zakończonych na –ir, które są nieregularne.

Uwaga #2: Do drugiej grupy należą wszystkie czasowniki odprzymiotnikowe, np. grandir (od grand – rosnąć)

Przeczenie

O przeczeniu krótko, kiedyś zostanie poświęcona temu osobna notka. Teraz chcę tylko, byście wiedzieli, jak powiedzieć, że czegoś nie robimy, już nie robimy lub nigdy. 

Przeczenie tworzymy umieszczając „ne pas” wokół odmienionego czasownika. W przypadku bezokolicznika umieszczamy je przed nim.

ne plus – już nie ; ne jamais – nigdy

ne pas parler – nie mówić         

je ne parle pas – nie mówię

je ne parle plus - już nie mówię 

je ne parle jamais - nigdy nie mówię

Szyk wyrazów w zdaniu

CC S ne Z V pas P COD P COI CC 

V – verbe (orzeczenie)

S – sujet (podmiot)

CC - complément circonstanciel (okolicznik)

COD – complément d’objet direct (dopełnienie bliższe)

COI – complément d’objet indirect (dopełnienie dalsze)

Z – pronom (zaimek)

P – préposition (przyimek)

COD – najczęściej odpowiada na pytania biernika kogo/co oraz dopełniacza w przeczeniu kogo/czego

COI – odpowiada na pytania celownika komu/czemu i dopełniacza kogo/czego

Ułóż w poprawnej kolejności (szyk zdania):

Marc (Marek) / donne (daje) / à Kasia (Kasi) / les fleurs (kwiaty) / . 

Marc (Marek) / va (idzie) / au café (do kawiarni) / avec Marta (z Martą) / .

Marc / maintenant (teraz) / boit (pije) / kawę (du café) / . 

Jeśli ktoś z was podejmie się tego zdania, proszę o komentarz, sprawdzę i wytłumaczę, czy poprawnie i dlaczego. 

---

A teraz kilka ćwiczeń na odmianę czasowników regularnych II grupy: 

blednąć – pâlir chudnąć – maigrir czerwienić się – rougir dostarczać – fournir gwarantować – garantir karać – punir kończyć – finir nienawidzić – haïr oklaskiwać – applaudir

słuchać (być posłusznym) – obéir à starzeć się – vieillir rosnąć – grandir wybierać – choisir wykonywać – accomplir wypełnić – remplir zastanawiać się – réfléchir à zburzyć – démolir zdać, udać się – réussir à

Ona szybko się czerwieni.

……………………….  facilement.

Wybieramy prezenty.

………………………. des cadeaux.

Zdali egzaminy.

……………………….   aux examens.

Czy on ciągle rośnie?

Est-ce qu'……………………….   encore?

Zawsze wybierasz dobrą odpowiedź.

……………………….   toujours la bonne réponse.

O której godzinie kończy się laboratorium?

A quelle heure ……………………….  le laboratoire?

Nauczyciele już nie karzą dzieci.

Les professeurs ne ……………………….  plus les enfants.

Kawiarnia dostarcza zdrową żywność.

La cafétéria ……………………….  de la nourriture saine.

Marcin i Maria zastanawiają się nad moją sugestią.

Martine et Marie ……………………….  à ma suggestion.

Moje siostry zawsze wybierają dobre miejsce.

Mes soeurs ……………………….  toujours une bonne place.

Już nie rośniemy.

Nous ne ……………………….  plus.

Wykonaliście dobrą robotę.

……………………….  un excellent travail.